قصه های بی‌قصه، مخلوطی از واقعیت‌های تلخ، سیاه‌نمایی و متلک‌پرانی سیاسی

قصه های بنی اعتماد، فیلمی بدون قصه است. از ابتدا تا انتهای فیلم نه هیچ قصه ای شروع می‌شود و نه هیچ قصه ای به انتها می‌رسد. اصلاً قصه ای نیست که شروع شود یا تمام شود.

به نظر می‌رسد نیت فیلم بر این بوده تا مجموعه ای از زندگی های تلخ جامعه را به تصویر بکشد و نقدی بر فضای ایران سال 90 داشته باشد. اما این مخاطب است که باید ابتدا و انتهای هر قصه را حدس زده و برداشت کارگردان از جامعه را – هرچند به زور- هضم کند.

بنی اعتمادِ قصه ها، شهرزاد قصه گویی است که به تعریف قصه های تو در تو می‌پردازد. قصه‌هایی که برخی برای ما آشنا و برخی دیگر ناشناخته و مبهم هستند. درواقع با فیلمی مخلوط از واقعیت های تلخ جامعه، سیاه‌نمایی های بی مورد و البته متلک پرانی‌های سیاسی مواجه هستیم که مجموعاً مملکتی سیاه، ناامید و مایوس را برای بیننده تداعی می‌کند.

همه قصه هایی که به تصویر کشیده می‌شود را نمی‌شود در جامعه کنونی انکار کرد که از جمله آنها برخوردهای بعضاً نامناسب برخی ادارات با ارباب رجوع و عدم اهتمام لازم به کار مردم و یا برخوردهای نامناسب با کارگران و بی‌کاری این قشر زحمتکش به دلایل مختلف است؛ اما آیا قصه مردم سرتاسر این کشور اینچنین سیاه و نکبت‌بار است؟ آیا بهتر نبود در زمانه حاکمیت شعار امید، در بین این قصه ها حداقل کورسویی از امید نیز به تصویر کشیده می‌شد؟

قصه ها

 نکته دیگر متلک پرانی های سیاسی کارگردان است که گه گاه و به هر بهانه ای نثار حاکمیت می‌شود. البته کارگردان خود نیز واقف بوده که بسامد بالای این متلک های سیاسی، برداشت مخاطبین از فیلمِ به ظاهر اجتماعی او را سیاسی خواهد کرد و اصلاً به همین دلیل هم است که در سکانس مینی بوس حامل کارگران معترض، یکی از کارگران که چندین بار می‌گوید اعتراض مان را سیاسی نکنیم، مورد هجمه چندباره سایرین واقع شده که: چی می‌گی سیاسی سیاسی؟ سیاسی کجا بود؟ می‌خوایم حق مان را بگیریم!
اما بیننده باهوش به خوبی درک می‌کند که بازداشت شدن جوانی که در آشوب و اغتشاشات فتنه 88 دست داشته، ربطی به حقوق معوقه و اخراج کارگران یک کارخانه ندارد!
درباره همین سکانس نیز که می‌توان از آن را ضعیف ترین قسمت فیلم دانست، باید گفت چیزی جز قرائت یک بیانیه سیاسی علیه وضعیت کشور نبوده که البته قوی تر از این نیز می‌توانست ساخته شود، اما معلوم نیست چرا اینقدر صریح و بدون پرداخت هنری تهیه شده است!

قصه ها

درباره قصه های رخشان بنی اعتماد قبلاً در رسانه ها خوانده بودم. از اینکه ایشان گفته بودند از مادر زاییده نشده کسی که جلوی فیلم سازی مرا بگیرد خیلی متعجب نشدم. این ادبیات و مشی و مرام شبه روشنفکران این سرزمین از دیرباز بوده و چیز تازه ای نیست.

شیار 143؛ آبروی جشنواره فجر

بالاخره پس از شنیدن تعریف ها و تمجیدهای فراوان از فیلم شیار 143 فرصتی دست داد تا فیلم را در پرده سینما ببینم. به جرات باید گفت ساخته نرگس آبیار آبروی این جشنواره بود. آن هم در میان " قصه ها"یی که فقط بیننده را " عصبانی" می‌کرد.

شیار 143 بر خلاف نام جنگی‌ای که دارد اصلاً جنگی نیست. در کل فیلم به جز چند صحنه که از فیلم های آرشیوی دوران دفاع مقدس نشان داده می‌شود و البته همان تصاویر هم تعمداً بدون صدا پخش می‌شود، خبری از جنگ و میدان نبرد ایران و عراق نمی‌بینید. همه چیز در مادر شهیدی به نام الفت تمام می‌شود. الفتی که به دلیل فوت همسر، با کار و رنج و تلاش زیاد و البته محبت بی‌حد، یونس و فردوس را بزرگ می‌کند و حالا که وقت دانشگاه رفتن و ازدواج تنها پسرش است، او را در لباس رزم می‌بیند. الفت اگرچه مخالف جبهه رفتن پسرش یونس نیست اما مانند هر مادری طاقت دوری او را نیز ندارد.

 

داستان الفت داستان هزاران مادری است که جگرگوشه های خود را با قامتی رشید به جبهه های حق فرستادند و پس از سال ها امید و چشم انتظاری، استخوان های آنها را در کفنی به قامت قنداقه نوزادی تحویل گرفتند.

و چقدر خوب این داستان و این درد و این عظمت و شکوه مادران شهدا در این فیلم به تصویر کشیده شده است. این ادعا را باید در چشمان گریان بیننده هایی ببینی که شاید برای اولین بار گوشه ای از مظلومیت مادران شهدا را درک می‌کنند.

و باید مریلا زارعی را به خاطر بازی استثنایی و بی نظیرش هزاران بار تحسین کرد. مهم نیست سیمرغ فجر حق او بود؛ اما مهم این است که او بدون خواندن روضه‌ای، اشک هزاران نفر از بیننده‌ها را برای مظلومیت مادران شهدا جاری کرد و بدون شک اجر واقعی خود را از دست شهدا خواهد گرفت.

شیار 143 بار دیگر ثابت می‌کند که می‌شود در قالب هنر و آثار هنری بهترین و عمیق ترین ارزش ها و باورهای ملی و آئینی را به مخاطبین منتقل کرد و بدون اینکه به فلسفه بافی و سر هم کردن انواع و اقسام استدلالات مشغول شوی، مخاطب را درگیر مفاهیم ارزشی و ایدئولوژیک کنی. کاری که اگرچه اندکی دیر شده است اما هنوز هم می‌توان چشم امید به آن داشت و وظیفه هنرمندان جوان و انقلابی است که با ورود به این عرصه، گوی و میدان را از رقیب بربایند.

اما چند نکته درباره فیلم هست که نمی‌توان از آن گذشت:

- شروع فیلم با مصاحبه از خواهر و بستگان یونس قدری توی ذوق می‌زند. در واقع دقایق ابتدایی فیلم، گویی مستندی تکراری درباره یک شهید قرار است پخش شود و البته ادامه فیلم و بازی خوب مریلا زارعی آن مصاحبه را به حاشیه می‌برد.

- انتخاب لهجه و گویش کرمانی (روستای پاریز) ریسک بزرگ کارگردان بوده که البته بازیگران و به خصوص خانم زارعی از عهده ادای خوب و بی اشکال این لهجه برآمده اند.

- ای کاش در سکانسی که یونسِ شهید به خواب سرباز تفحص می‌آید، روح شهید، تسبیح دور انگشتانِ خود نمی‌چرخاند!

 

باز هم نرگس آبیار را به خاطر این فیلم تاثیرگذار می‌ستاییم و البته امیدواریم ایشان تا آخر عمر خود ارزشی و مردمی و متعهد بمانند و قدر هنر خود را بدانند و آن را مصروف سوژه های بی ارزش نکنند.

انقلاب اسلامی ایران چالشی بر نظریه های انقلاب

انقلاب اسلامی ایران چالشی بر نظریه های انقلاب/ عباس ایمان پور و سركار خانم زیبا اكبری/ انتشارات مرکزاسناد انقلاب اسلامی

در حوزه جامعه شناسی مبحث انقلاب و مبانی انقلاب ها یکی از مباحث اصلی و پرطرفدار و چالشی است. نظریات مختلفی درباره انقلاب ها توسط  متفکران مطرح شده که هرکدام بر اساس بنیان های فکری خود، دلایل وقوع انقلاب را در جوامع مختلف بررسی می‌کنند.

وقوع انقلاب اسلامی در ایران موجب شد تا اکثر نظریه های سابق درباره انقلاب ها دچار اختلال شود. چرا که نوع و پایه و اساس ان با سایر انقلاب ها متفاوت بود.

"انقلاب اسلامی ایران چالشی بر نظریه های انقلاب" نام كتابی است كه جناب آقای عباس ایمان پور و سركار خانم زیبا اكبری به صورت مشترك آن را به تألیف رسانده اند و در آن ضمن بررسی نظریات انقلاب، به تفاوت های انقلاب اسلامی ایران با سایر انقلاب ها پرداخته اند. این كتاب توسط مركز اسناد انقلاب اسلامی در سال 1387 منتشر شده و مشتمل بر 5 فصل می باشد.

انقلابانقلاب اسلامی به عنوان یكی از مهم ترین پدیده های سیاسی- اجتماعی قرن بیستم، نه تنها موجب تحول و دگرگونی در حوزه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایران گردید، بلكه حوزه نظریه های سیاسی- اجتماعی مربوط به انقلاب ها نیز از این تغییرات مصون نماند . تمام  نظریه هایی كه مدعی تبیین و پیش بینی انقلاب ها بودند، به خاطر ناتوانی در پیش بینی و تبیین این پدیده بزرگ، مورد چالشی اساسی قرار گرفتند. از این رو برخی از اندیشمندان و نظریه پردازان، درصدد تعدیل و اصلاح آنها برآمده اند.

مهم ترین هدف این پژوهش پاسخ دادن به این پرسش است كه مهم ترین عامل یا عوامل شكل گیری و تكوین انقلاب اسلامی چه بوده است؟

برای بررسی اجمالی این پرسش و اثبات فرضیه تأثیرگذاری انقلاب اسلامی ایران بر دیگر انقلاب های جهان،  پژوهش حاضر در پنج فصل سازماندهی شده است:

فصل اول به بررسی و تعریف واژه انقلاب، مفاهیم و ویژگی های آن پرداخته است. این فصل با عنوان كلی«كلیات و مفاهیم» در پنج بخش مجزا، كلیات و مفاهیم مرتبط با انقلاب را مورد بحث و بررسی قرار داده است.

فصل دوم، تئوری های موجود درباره پدیده انقلاب را از دید نظریه پردازانی كه در این زمینه دست به تحلیل و تبیین عوامل وقوع انقلاب زده اند، ارائه كرده است. عنوان فصل دوم كتاب «سیری در نظریه های انقلاب» می باشد.

فصل سوم كه «نظریه های مطرح شده درباره انقلاب اسلامی ایران» نام گرفته است، در یازده بخش، یازده مورد از نظریه های مرتبط با انقلاب اسلامی ایران را به بحث گذاشته و در واقع اختصاص به همین تئوری ها دارد.

فصل چهارم كتاب«انقلاب اسلامی ایران چالشی بر نظریه های انقلاب» با عنوان كلی «مروری بر نظریه های رهبری» در چهار بخش به صورت مجزا، این موارد را مورد بررسی قرار داده است.

نهایتا در فصل پنجم نقد و تعدیلاتی در مورد رهیافت های مطرح شده در پژوهش انجام گرفته و نقش رهبری و اسلام سیاسی معاصر در شكل گیری و تكوین انقلاب اسلامی تبیین گردیده است. این فصل كه «نقدی بر نظریه های انقلاب اسلامی و تأكید بر نقش رهبری عنوان گرفته است.

معرفی 3 کتاب درباره پیامبر مکرم اسلام؛حضرت محمد(صلی الله علیه و آله)

آنك آن يتيم نظر كرده: محمدرضا سرشار/ به نشر و سوره مهر
کتاب آنك آن يتيم نظر كرده، اثری است داستانی از محمدرضا سرشار که انتشارات به نشر آن را منتشر کرده است.
آنکاين كتاب، زندگي‌نامه و سرگذشت پيامبر اكرم (ص) را مورد بررسي قرار داده و نويسنده به دليل تسلط بر عناصر داستاني، سعي كرده است تاريخ را با زباني داستاني براي مخاطبان خود نقل كند. به همين دليل، نوشتار ايشان به اثري خواندني و جذاب تبديل شده است، كه در آن نه تنها از خشكي تاريخ اثري نمي‌بينيد، بلكه حوادث تاريخي به گونه اي رديابي شده اند كه ريشه هاي هر واقعه، به خوبي ترسيم شده است.

نثر کتاب آنک آن یتیم نظر کرده قدری خاص اما دلنشین است، برای همین این کتاب به خوانندگان حرفه ای بیشتر توصیه می‌شود. این کتاب مورد تقدیر رهبر انقلاب نیز قرار گرفته است. اخیراً هم به یکی دو زبان خارجی ترجمه شده است.

طراحی اولیه جلد قدری نازیبا بود، اما  انتشارات سوره مهر در چاپ های جدید، طرح جلد زیباتری کار کرده است.

 

 

همنام گلهاي بهاري: حسين سيدي، نسيم انديشه
كتاب همنام گل هاي بهاري نوشته حسین سیدی است و توسط انشارات نسیم اندیشه چاپ و منتشر شده است.

این کتاب با نثری روان و قابل فهم و کاربردی به خصوصیات اخلاقی پیامبر (ص) و توصیه های آن حضرت در زمینه های مختلف پرداخته است.

در این مجموعه سعی می‌شود مسایل مختلف زندگی از دیدگاه پیامبر اسلام(ص) بیان شود و هدف آن، پاسخ به این سوال است که در روزگار امروز و برای انسان قرن بیست‌ویکم چگونه اهل بیت می‌توانند الگو باشند و چگونه آنها می‌توانند گرهی از زندگی مردم باز کنند.

در جذابیت این کتاب همین بس که تا به حال سي بار چاپ شده و همچنان جذابيت خود را براي خواننده امروزي حفظ كرده است. متن روان و زيباي كتاب با بهره گيري از منابع گسترده شيعه و سني و دسته بندي بسيار خوب سيره پيامبر اين كتاب را در مقايسه با هم رده هاي خود ممتاز كرده است. سيره پيامبر در برخورد با خود، خدا، طبيعت و ديگران را در اين كتاب مي خوانيد.

همان طور که اشاره شد، نثر کتاب روان و زیباست. جوانان و حتی نوجوانان هم می توانند از این کتاب لذت ببرند.

حکایت نامه موضوعی پیامبر اعظم (ص)/ حجه الاسلام غلامرضا حیدری ابهری/ نشر جمال
3در سیره نگاری پیامبر از روش های مختلفی استفاده می شود که بهترین آنها نگاهی به حکایت هایی است که از پیامبر اسلام(ص) نقل شده است. کتاب حکایت نامه موضوعی پیامبر اعظم (ص) بیش از 850 حکایت از زندگانی پیامبر اعظم(ص) است که تحت 160 موضوع نگاشته شده اند. از ویژگی های این کتاب می توان به نثر و ترجمه زیبا و روان روایات اشاره کرد.

از دیگر خصوصیات این کتاب جامعیت حکایات وارده است که تقریبا اکثر قریب به اتفاق موضوعات ممکن را بررسی کرده است.

حکایت نامه موضوعی پیامبر اعظم (ص) را غلامرضا حیدری ابهری تالیف و نشر جمال آن را روانه بازار کرده است.

کتاب هایی برای آخر ماه صفر

در برنامه " در سوگ آفتاب " که در سه روز آخر ماه صفر به مناسبت رحلت و شهادت پیامبر اکرم)صلی الله علیه و آله)، امام حسن مجتبی و امام رضا (علیهما السلام) از رادیو یزد پخش می‌شد، کتاب های زیر را برای معرفی انتخاب کردم:

فروغ ابدیت/ مولف : آیه الله جعفر سبحانی/ انتشارات بوستان کتاب
یکى از مقاطع بى‏نظیر تاریخ، دوران حضرت رسول(ص) از تولّد تا رحلت است. در این‏باره، کتاب‏هاى بسیارى از سوى مسلمانان و غیرمسلمانان نوشته شده است که متأسفانه در بیش‏تر آن‏ها، نقایص بیشمارى به چشم مى‏خورد.
«فروغ ابدیت» با قلمى روان و گویا، وقایع مهم و اساسى زندگى پیامبر اسلام«ص» را از اساسى‏ترین مدارک تاریخى اسلام نقل کرده و به تجزیه و تحلیل آنها نشسته و ایرادها و شبهه‏هاى موجود را با دلایل قوى، جواب داده است.
«عرب پیش از اسلام»، «نیاکان پیامبر«ص»» «نخستین جلوه حقیقت»، «افسانه غرانیق»، «معراج از نظر قرآن و حدیث و تاریخ»، «سفیران پیامبر«ص»»، بعضى از فصول این کتاب است.

محمد (ص)! پیام آور عدل و آزادی/ دکتر سید یحیی یثربی/ نشر علم
«محمد (ص) پیام آور عدل و آزادی» عنوان کتابی به قلم دکتر سید یحیی یثربی است که از سوی نشر علم چاپ و منتشر شده است. نویسنده در این کتاب با نگاهی تازه، زندگی پیامبر اسلام (ص) را در قالب داستانی جذاب روایت می کند. نویسنده هدف از تألیف این اثر را نشان دادن پاره ای از مبانی انحصاری دین اسلام، تلاش برابر گزارش زندگی انسانی رسول خدا، روشنگری در برابر وسوسه ها و تبلیغات ناشی از جهل و اغراض سیاسی، جلوگیری از نفوذ اندیشه های انحرافی و تحریف تاریخ اسلام، تأکید بر مسائل سیاسی و اجتماعی بعثت پیامبر اسلام (ص) برمی شمارد و می خواهد اسوه ای عینی و عملی از پیامبر به جوانان معرفی کند.

سه کاهن/ مجید قیصری/ عصر داستان
داستان سه کاهن به یک روز از زندگی پیامبر اکرم (ص) در سن چهار سالگی بازمی‌گردد. در این داستان حلیمه دایه پیامبر در تلاشی قابل توجه، سعی دارد تا جان پیامبر را از گزند کاهنانی نجات دهد که می‌خواهند بر اساس نشانه‌های ظاهری پیامبر خاتم، وی را در کودکی از بین ببرند.
روزهایی که سه کاهن یهودی با تشخیص نشانه های پیامبر خاتم در محمد خردسال درصدد از میان برداشتن او هستند و حلیمه تلاش می کند این امانت ارزشمند را به پدربزرگش- بزرگ قریش_حضرت عبدالمطلب که در داستان سردار نامیده شده برگرداند و در واقع کشاکش حلیمه و کاهنان ماجرای اصلی داستان است.

تحلیلی از زندگانی سیاسی امام حسن(ع) تألیف علامه جعفرمرتضی عاملی/انتشارات بوستان کتاب
نویسنده در سه فصل زندگانی سیاسی امام حسن(ع) در عهد رسول خدا و خلفا ی سه گانه بررسی کرده است. سید جعفر مرتضی عاملی محقق و نویسنده برجسته شیعه از عالمان دینی جبل عامل لبنان است.
فصل اول کتاب با عنوان «زندگانی سیاسی امام حسن(ع) در عهد رسول خدا(ص)» بش از آن که رنگ یک نوشته تاریخی داشته باشد با بیانی خطابه ای و تأثیرگذار به تحکییم اعتقادات شیعه پیرامون امامت امام حسن(ع)، جایگاه آن و دفاع از آن با استفاده از حدیث، تاریخ و تفسیر پرداخته است.
فصل دوم با عنوان « زندگانی سیاسی امام حسن(ع) در عهد شیخین» از غصب فدک و موضع حضرت زهرا(س) و حسنین(ع) در قبال آن آغاز شده است.
فصل سوم به زندگی سیاسی امام در دوره خلافت عثمان اختصاص یافته است. استناد به منابع متأخر تاریخی و نیز منابع تحقیقی در این فصل نیز مشاهده می گردد.
در این بخش از کتاب ضمن متن کامل سخنان امام در بدرقه ابوذر نکاتی که در نظر نویسنده قابل توجه بوده آورده شده است. تأسف عمیق از رفتار حکومت با ابوذر، تشویق وی به ادامه راه و تقویت بینش الهی ابوذر برای تحمل رنج ها از جمله این نکات هستند.

در مكتب كريم اهل بيت(ع) امام حسن مجتبي(ع)/ دكتر علي‌قائمي/ انتشارات اميري
دكتر قائمي اين كتاب را به 18 بخش تقسيم نموده و در هر بخش به قسمتي از زندگي پربار امام حسن(ع) پرداخته است. نويسنده در مقدمه كتاب هدف خود را از بحث پيرامون امام حسن(ع) ناشناخته ماندن قدر امام(ع) و شرايط ويژه عصر امام(ع) و سخنان ضد و نقيضي كه در مورد داستان زندگي امام(ع) از سوي زبان‌هاي غرض‌آلود بيان مي‌شود، بيان كرده است. همچنين به طور مفصل به بيان اهميت صلح ايشان پرداخته و آن را تا جاي ممكن تبيين نموده است.

حقایق پنهان / احمد زمانی/ بوستان کتاب
کتاب حقایق پنهان تألیف احمد زمانی اثری در زندگی امام حسن (ع) است. چنانچه مؤلف در مقدمه کتاب گفته در پی بررسی زندگی سیاسی امام و پاسخگویی به پاره ای از شبهات و اتهاماتی که متوجه امام حسن(ع) است، می باشد. از جمله محورهای مورد بررسی در این کتاب عبارت اند از ساختار شخصیتی امام در کودکی و نوجوانی، مسؤولیت های ایشان در دوران حاکمیت علی(ع)، دوران امامت، انگیزه های صلح، دوران زندگی در  مدینه و تهاجم فرهنگی امویان و عباسیان به ایشان.
نگاه همه جانبه به صلح امام حسن(ع) و استفاده از منابع فراوان در حوزه های مختلف تاریخی و روایی از نقاط قوت اثر حاضر است.

زندگی سیاسی هشتمین امام: علی‌بن موسی‌الرضا (ع)/سیدجعفرمرتضی عاملی/ مترجم: سیدخلیل خلیلیان/ دفتر نشر فرهنگ اسلامی
"نگارنده این اثر، در 4بخش زندگی سیاسی امام رضا (ع) را بررسی و ارزیابی كرده است .وی در بخش اول كتاب چگونگی پدید آمدن دولت عباسی و سیاست‌های آن دولت را تشریح می‌كند و در بخش دوم بحث علل و شرایط بیعت امام رضا (ع) را به میان می‌آورد .مواضع امام رضا (ع) در ارتباط با مامون، و اقدامات مامون و شهادت امام رضا (ع) مباحث بخش‌های چهارم و پنجم هستند."

مناظره علی بی موسی علیه‌السلام با عالمان ادیان/ نویسنده: احمد آقایی/ بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی
"این اثر به شرح مناظرات امام رضا (ع) با علمای یهودی و مسیحی و زرتشتی و ... پرداخته است كه بیانگر توانایی و علم این امام بزرگوار و تسلط ایشان به مسائل مذهبی ادیان دیگر در كنار اسلام است .پاره‌ای از بخشهای این كتاب عبارتست از : ویژگی عصر امام رضا(ع) ـ نقش امامان در پاسخگویی به پرسشها ـ شگفت ترین مناظره و ..."

آیین زندگی از دیدگاه امام رضا علیه السلام/ محسن كتاب‌چي
كتاب "آئين زندگي از ديدگاه امام رضا عليه السلام" شامل رهنمودهاي امام هشتم در زمينه حيات طيبه است.
اصول حيات طيبه در نگاه اما رضا (عليه السلام) سه چيز است: برخورداري از سلامت عقل، داشتن روح تعبد(بندگي)، داشتن اسوه و الگوى تمام عيار هدايت (قبول ولايت )
در این کتاب همچنین به تكالیف خانواده نسبت به ارحام و خویشاوندان از نظر امام رضا(ع) و اهنمایى هاى امام هشتم علیه السلام در موضوع آیین معاشرت پرداخته شده است.

-------------------------------------------------------------------------

* در معرفی این کتاب ها از برخی سایت ها نیز کمک گرفته شده است.

از چنده لا تا جنگ

معرفی کتاب / رادیو یزد/ برنامه یاد یاران / آذرماه 92

از چنده لا تا جنگ / خاطرات شمسی سبحانی/ تدوین گلستان جعفریان/ سوره مهر

کتاب از چنده لا تا جنگ؛ خاطرات خانم شمسی سبحانی، یکی از زنان شجاع از خطه مازندران است، كه با شروع درگيرى‏ها در كردستان، عازم سنندج شده و كار امدادرسانى را آغاز مى‏كند. ایشان همچنين از آغاز جنگ ايران و عراق تا اواخر سال1364 در مناطق جنگى جنوب، به‏عنوان نيروى داوطلب سپاه به‏ امدادرسانى مجروحان جنگى مى‏پردازد.

راوى در اين كتاب به ذكر خاطرات تلخ و شيرين از ايام حضور خود دركردستان و همچنين مناطق جنگى جنوب پرداخته و به عمليات هاى ‏فتح‏المبين، بيت‏المقدس، خيبر، والفجر مقدماتى و والفجر يك اشاره‏ مى ‏نمايد.

در کتاب « از چنده‌لا تا جنگ» با روايت‌هايي روبرو مي‌شويم كه شايد كمتر به آن پرداخته شده باشد. بارزترین نکته کتاب این است که خانم سبحانی جنگ زده نیست و زیانی از جنگ ندیده اما از کیلومترها دورتر، زندگی خود را رها کرده و برای کمک به جنگ زدگان و رزمندگان اسلام، پا به مناطق جنگی می گذارد تا دین خود را به جبهه های حق ادا کند.

خانم شمسي سبحانی به عنوان پرستار به جبهه رفته است و همين امر موجب شده تا نكاتي را روايت كند كه در بهداري‌ها و بيمارستان‌ها اتفاق افتاده است.

از چنده لا تا جنگ نمونه خوبی از یک روایت زنانه از دفاع مقدس است و مطالعه این کتاب می تواند ما را با خدمات و ایثارگری های بانوان مسلمان میهن مان در طول دفاع مقدس آشنا کند.

کتاب از چنده لا تا جنگ خاطرات خانم شمسی سبحانی است که خانم گلستان جعفریان آن را تدوین و انتشارات سوره مهر آن را در 192 صفحه منتشر کرده است.

----- از چنده لا تا جنگ را سال‌های پیش خواندم. کتاب خواندنی و دلنشینی است. چیزی در مایه های خاطرات مرضیه حدیدچی دباغ؛ اما نه به قوت آن.

وجود چنین زنان دلاور و غیرتمندی در جامعه باعث افتخار این نظام است. نمی دانم چرا کارگردانان و فیلمسازان ایرانی، به جای این همه فیلم بی سر و ته و غیرمفید، داستان زندگی زنانی چون شمسی سبحانی و مرضیه حدیدچی را به تصویر نمی‌کشند تا الگوی زنان ما باشند...

بانوی کربلا؛ حضرت زینب (سلام الله علیها)

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

بانوی کربلا؛ حضرت زینب(سلام الله علیها) / دکتر عائشه بنت الشاطی و ترجمه آیت الله سیدرضا صدر/ بوستان کتاب قم

کتاب «بانوی کربلا، حضرت زینب(س)» به قلم دکتر عائشه بنت‌الشاطی و ترجمه آیت‌الله سیدرضا صدر و به اهتمام سیدباقر خسروشاهی،‌ از سوی انتشارات بوستان کتاب چاپ شده است. مولف که از نویسندگان نامی عرب و فرزند یکی از روحانیون مصری است، در این اثر، زندگینامه حضرت زینب کبری(س) را با قلمی شیرین و سبکی دلپذیر نگاشته است.

در واقع موضوع این اثر، گزارشی است داستان‌گونه از زندگی پر فراز و نشیب و عبرت‌آموز عقیله بنی‌هاشم و بزرگترین بانوی اسلام در زمان خویش، یعنی حضرت زینب کبری(س).

مطالبی که در این کتاب آمده، تنها سرگذشت پرماجرای «بانوی کربلا» نیست، بلکه رویدادهایی است تکان دهنده و غم ‌انگیز از تاریخ مسلمانان در مقطع خاصی از تاریخ صدر اسلام که در اثر برخورد دو حرکت کاملاً متفاوت و متضاد بعد از رحلت پیغمبر اکرم(ص) به وجود آمد، یک حرکت که می‌کوشید روش و منش رسول خدا(ص) را در تمام ابعاد فکری و اجتماعی دنبال کند و حرکت دیگری که می‌خواست نظام سیاسی و اجتماعی دوران جاهلیت را در قالب دیگر برکرسی بنشاند.

به عقیده نویسنده کتاب، زینب کبری(س)،‌ در برهه‌ای از زمان -‌در حالی‌که غل و زنجیر بر تن داشت و در مجموعه‌ای از اسرا قرار گرفته بود- رهبری حرکت اول یعنی پیروی از روش پیامبر اسلام را به عهده گرفته و به تصدیق دوست و دشمن توانست به خوبی از عهده آن برآید و رسالت خویش را به پایان برد.

کتاب بانوی کربلا؛ حضرت زینب (سلام الله علیها) تالیف دکتر عائشه بنت الشاطی است که آیت الله سیدرضا صدر ترجمه و انتشارات بوستان کتاب آن را منتشر کرده است.

پس از 50 سال

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

پس از 50 سال/ مرحوم سید جعفر شهیدی/ انتشارات امیرکبیر

کتاب «پس از پنجاه سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین علیه السلام» تألیف «دکتر سید جعفر شهیدی» کتابی است که به بررسی علل و زمینه های واقعی وقوع حادثۀ کربلا می پردازد. این کتاب، روایت زندگی امام حسین (ع) و چگونگی عاشورا نیست، بلکه در این کتاب به این سوال پاسخ داده می شود که چرا این واقعه رخ داد؟
نویسنده برای یافتن پاسخ حقیقی به تحلیل حوادث و رویدادهای جامعۀ اسلامی از منظری نو پرداخته است. مرحوم شهیدی برای این کار تحلیل سال‌های نزدیک به حادثه را کافی ندانسته، و به بررسی حوادث از آغاز ظهور اسلام و بعثت پیامبر اکرم(ص) تا سال شصت و یکم هجری پرداخته. این تحلیل که جنبه های مختلف زندگی آن روز مسلمین را در نظر دارد، نشان می‌دهد که چگونه پس از پنجاه سال از رحلت رسول اکرم(ص) اجتماع مسلمانان از ارزش های اسلامی و قوانین دین به دور افتاد که در برابر این فاجعه، چنین بی اعتنا شد.

کتاب پس از 50 سال، شامل سی فصل است که طی آن عوامل سقوط جامعۀ اسلامی مورد بررسی قرار می گیرد. عواملی چون: مال اندوزی بزرگان، برتری یافتن قریش، بازگشت به تعصبات قبیله ای، شیوع بحث های کلامی و تأویلات نادرست قرآن، موروثی شدن زمامداری مسلمانان، و غیره.

در فصل ۷ این کتاب می‌خوانیم:

«حقیقت این است که هر اندازه مردم از دورۀ محمد (ص) و اصحاب پرهیزگار او دور می شدند، درک حقیقت دین برای آنان مشکل می شد و به هر نسبت که از فهم معنی دین بی بهره می ماندند روح تقوا در دل آنان می مرد و با عفاف و پارسایی وداع می گفتند... . این دورافتادگی از دین و احکام اسلام و گرویدن به سنت های منسوخ شدۀ دیرین برای مردمی که اجتماع نیم قرن پس از محمد (ص) را تشکیل می دادند طبیعی بود. و در اجتماعی که دین و تقوی بر آن حکومت نداشته باشد، پیدایش و شیوع هر منکر چندان غیرعادی به‌نظر نمی رسد.»
پس از 50 سال تالیف مرحوم سید جعفر شهیدی و انتشارات امیرکبیر آن را نتشر و روانه بازار کرده است.
زيباست كه در ايام محرم علاوه بر تقويت شور حسيني به تقويت شعور حسيني نيز همت گماريم و با مطالعه چنين كتاب هايي در جهت فهم هدف قيام حسين(ع) گام برداريم.

حسین؛ عقل سرخ

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

حسین؛ عقل سرخ/ حسن رحیم پور ازغدی/ انتشارات طرح فردا

کتاب حسین عقل سرخ، شامل سه گفتگوي حسن رحیم پور ازغدی در خصوص نهضت عاشورا و آرمان شهداي آن است.

رحیم‌پور در این کتاب، با بررسی تحلیلی حوادث کربلا و عوامل بوجود آورنده‌ی آن، سعی کرده‌ نگاه‌های جدیدی را در مخاطب نسبت به این موضوع یادداوری کند. او در فصل اول کتاب که با نام «عقل در عاشورا» متمایز گردیده‌است، عامل بروز بسیاری از مشکلات دنیای اسلام آن روز را کمرنگ شدن هسته‌ و درون مایه‌ی دین دانسته است.

جريان شناسي جامعه اسلامي از صدر اسلام تا حکومت يزيد و علت يابي پديده عاشورا در فصل اول اين کتاب با عنوان با عقل در عاشورا انجام شده است. در فصل دوم اين کتاب زندگي سياسي امام حسين (عليه السلام)  و فلسفه قيام عاشورا با عنوان عاشورا، پايان تاويل بررسي مي شود.  در فصل آخر کتاب نيز حسين(عليه السلام)، از مستضعفان مي گويد.

نویسنده همچنین به بیان و تفسیر خطبه‌ی حضرت امام حسین(ع) در منا پرداخته و نقش علمای دین و خواص جامعه را در عرصه‌ امر به معروف و نهی از منکر تبیین کرده است.

با کاروان نیزه

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

با کاروان نیزه/ علیرضا قزوه/ انتشارات سوره مهر

defaenarmكتاب با کاروان نیزه تركيب‌بند عاشورايي است كه علي‌رضا قزوه شاعر مذهبي و انقلابي آن را در چهارده بند سروده است. كتاب با مقدمه‌اي از استاد علي معلم دامغاني شروع شده است.

کتاب با کاروان نیزه یک ترکیب‌بند معمولی نیست، روضه‌ای است پر سوز و گداز؛ این شعر با نظر و تاثیری از ترکیب‌بند مشهور محتشم کاشانی و عمان همراه است. شاعر در این ترکیب بند، گریزها و تلمیحات زیبایی به وقایع عاشورا و آثار دیگر شاعران نیز دارد.

دوازدهمین بند از این کتاب را با هم بخوانیم:

گودالِ قتلگاه، پُر از بوی سیب بود
تنهاتر از مسیح کسی بر صلیب بود

سرها رسید از پیِ هم، مثل سیبِ سُرخ
اول سری که رفت به کوفه، «حبیب» بود

مولا نوشته بود، بیا ای حبیبِ ما
تنها همین، چقدر پیامش غریب بود

مولا نوشته بود: بیا دیر می‌شود
آخر حبیب را، زِ شهادت نصیب بود

کتاب با کاروان نیزه نوشته علیرضا قزوه است که انتشارات سوره مهر آن را در 48 صفحه منتشر کرده است.

جان ها فدای دین

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

جان ها فدای دین/ آیت الله مصباح یزدی/ انتشارات موسسه آموزشی امام خمینی(ره)

جان های فدای دین نام کتابی است به نام حضرت علامه مصباح یزدی که چاپ دوم آن در سال 1387 توسط انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی حضرت امام خمینی(ره) منتشر گردیده است.

این کتاب ارزشمند که ویراسته 3 سخنرانی آیت الله مصباح در ایام محرم است، توسط حجه الاسلام مهدی نادری تدوین شده است.

در این کتاب، تحلیل انسان ساز و الهام بخشی از واقعه عاشورا می خوانید. تحلیلی که ابتدا با ذکر روایتی از امام صادق (ع) و 5 وصیت مهم پیامبر عظیم الشان (ص) به امیرالمومنین(ع) شروع می شود.

در ادامه حضرت علامه دو پرسش طرح کرده و به آن پاسخ می دهند. یکی اینکه چگونه خون امام حسین(ع) اسلام را بیمه کرد؟ و دیگر اینکه آیا اصولاً جایز است کسانی جان خود را به خطر اندازند و خود و خانواده خود را به کشتن دهند برای بقای دین؟

همچنین یک تحلیل غلط و شاید بعضاً رایج درباره قیام اباعبدالله (ع) مبنی بر اینکه حضرت به اعتماد نامه های کوفیان به سمت کوفه حرکت کرده و اگر می دانستند در این راه شهید می شوند، تقیه می کردند و راه برادر را در پیش می گرفتند، طرح و نقد شده و دیدگاه صحیح از زبان علامه مصباح نقل می‌گردد.

بخشی از کتاب:

" اگر امام حسین(ع) فرمود هیهات من الذله این سخن یک پند و موعظه اخلاقی نبود، بلکه مطلب این است که من حاضر نیستم زیر بار ذلت بروم و اسلام چنین اجازه ای به من نمی دهد. ما گاهی این مطلب را طوری طرح می کنیم یا برایمان مطرح می کنند که تصور می‌کنیم اینها یک خصیصه و ویژگی شخص و فردی امام حسین (ع) بوده است. این تصور قطعاً باطل است. صحبت سلیقه شخصی و تکلیف اختصاصی نیست. اگر سیدالشهدا (ع) زیر بار زور نرفت و تن به ذلت نداد از آن جهت بود که دستور دین چنین است و دین و دستورات آن به امام معصوم (ع) اختصاص ندارد، بلکه مربوط به همه مسلمان هاست."

کتاب جان ها فدای دین، مباحث تدوین شده آیت الله مصباح یزدی است که انتشارات موسسه آموزشی امام خمینی(ره) آن را منتشر کرده است.

پدر، عشق و پسر

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

پدر، عشق و پسر/ سید مهدی شجاعی/ نیستان


defaenarmکتاب پدر، عشق و پسر اثری است از سید مهدی شجاعی که در آن فرازهایی از زندگی حضرت علی‌اکبر بن الحسین علیهما السلام به تصویر کشیده می‌شود. وقایع از زاویه‌ی اول شخص و از زبان «عقاب»، اسب آن حضرت روایت می‌شود و مخاطب راوی در داستان، لیلا مادر گرامی حضرت علی‌اکبر (ع) است.

فصول این کتاب با عنوان «مجلس» نامگذاری شده و داستان متشکل از ده مجلس است که در هر مجلس، عقاب با زبانی عاطفی و دلنشین، صحنه‌ای از زندگی حضرت علی‌اکبر(ع) را روایت می‌کند و مجالس پایانی، به شهادت حضرتش در کربلا اختصاص دارد.

داستان از چگونگی رسیدن عقاب به حضرت علی‌اکبر شروع می‌شود و مجلس دوم تصویری از ولادت آن حضرت ارائه می‌دهد. مجالس بعدی به ماجراهای پیشنهاد امان از سوی سپاه عمر سعد به حضرت، سقایت ایشان برای اهل خیام قبل از حضرت عباس، صحنه‌های پوشاندن لباس رزم و راهی کردنشان به میدان توسط امام و ... می پردازد.

در قسمتی از متن شیوای کتاب می خوانیم:

آرام باش لیلا، تا برایت از میدان رزم بگویم: من بودم و علی و یک میدان دشمن و تا چشم کار می کرد، سلاح و تا دید می رسید، سوار. نمی دانم چقدر. آن قدر که بیابان در پس و پشت و اطرافشان پیدا نبود. آن قدر که انگار خط پشت دشمن به افق می رسید، پیاده ها بماند. من در عمرم این همه اسب یک جا ندیده بودم. اما این ها را فقط من می دیدم. سوار من انگار چشم به جای دیگر داشت و گرنه باید ترسی، تردیدی، لرزشی یا لااقل تأملی... هیچ از این خبرها نبود.

با تحکمی بی سابقه به من گفت: بچرخیم! و شروع کرد به رجز خواندن! چه صدایی! چه صلابتی! چه جوهره ای! چه جلال و جبروت و عظمتی! ...

کتاب پدر، عشق و پسر نوشته سید مهدی شجاعی است و انتشارات نیستان آن را منتشر کرده است.

فتح خون

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

فتح خون/ شهید سید مرتضی آوینی/ نشر واحه

در میان کتاب های بسیاری که دربارة واقعة عظیم کربلا نگاشته ‌شده‌اند، اندک هستند کتاب هایی که نویسندگانشان کوشیده‌اند علاوه بر ابراز شیفتگی و بیان عظمت واقعه و مظلومیت سیدالشهدا و یارانش‌، نقبی به حقیقت ماجرا بزنند و در حد توان خود، پرده از راز بزرگ کربلا بردارند.

«فتح خون‌» سید مرتضی آوینی از این معدود کتاب هاست‌. فتح خون نوشته شهید سید مرتضی آوینی است که انتشارات واحه آن را منتشر کرده است.

فتح خون دو جنبی است. یک جنبه به شرح وقایع و ماجراهای سال 60 و 61 هجری می‌پردازد و جنبه دوم که از زبان سیدشهید آوینی روایت می‌شود، نوعی تحلیل عمیق و انقلابی از همان وقایع و ماجراهاست و در واقع بخش برجستة کتاب نیز همین تحلیل متفاوت شهید آوینی است‌.

راوی در «فتح خون‌» از موضع یک انسان عارف سخن می‌گوید که زمین را آینة آسمان می‌بیند و به ظواهر کفایت نمی‌کند و می‌کوشد در مخاطبه با انسان امروز، او را از پوستة واقعة عاشورا فراتر برده و چشم باطنش را باز کند، تا بتواند عمق واقعه را دریابد.

سید مرتضی آوینی در این نوشتار، کربلا را نه یک واقعه تاریخی که یک حقیقت و آزمون بزرگ برای هرکسی در هر دوره ای می داند که واقعه ای تکرار شدنی است.

بخشی از کتاب:

اكنون امام در برابر تاریخ ایستاده است و به صفوف لشكریان دشمن كه همچون سیل مواج شب تا افق گسترده است ، می نگرد . به عمرسعد درحلقه صنادید كوفه چه باید گفت؟ وا اسفا كه كلام را از حقیقت جز نصیبی اندك نیست ،‌ واز آن بدتر، سیمرغ بلند پرواز دل رابگو كه اسیر این قفس تنگ و بال های شكسته است.چه روزگار شگفتی ! مردی با بار عظیم مظهریت حق،اما ... با چهره ای انسانی چون چهره دیگران و جثه ای كه از دیگران بزرگ تر نیست....

کتاب فتح خون نوشته شهید سید مرتضی آوینی است و  انتشارات واحه آن را منتشر کرده است.

کتاب آه

{ کتاب های مربوط به قیام حضرت سیدالشهدا (علیه اسلام) / معرفی شده در برنامه عصرگاهی رادیو یزد }

کتاب آه / یاسین حجازی/ انتشارات حکمت

" کتاب آه" بازخوانی مقتل حسین ابن علی (علیهما السلام) است که یاسین حجازی ویراستاری و انتشارات حکمت کرده است.

اآهین کتاب درواقع بازخوانی کتاب " دمع السجوم فی ترجمه نفس المهموم " تالیف شیخ عباس قمی با ترجمه ابوالحسن شعرانی است  که آقای یاسین حجازی با ویراستاری خود سعی کرده تا حدودی از سختی و نامفهوم بودن متن کتاب اصلی کاسته و برای مخاطب عصر حاضر قابل فهمش کند.

البته در انتهای کتاب، بخشی تحت عنوان واژه نامه به معنی کردن واژه های قدیمی پرداخته است.

حجازی در مقدمه کتاب به طور مفصل درخصوص ویرایش کتابش توضیح داده است.

به نظرم یکی از بهترین کتاب هایی که می توان در این ایام مطالعه کرد همین کتاب آه است. آدم را با وقایع و برخی جزییات حرکت امام حسین(علیه اسلام) آشنا می کند. البته مقاتل دیگر نیز هست اما این مقتل چون از تکلف نثر متن اصلی کم کرده و ضمنا رعایت امانت نموده، اهمیت دارد.

در صفحه ۴۳۸ کتاب آه٬ که لحظه ورود کاروان اسرا به کوفه است٬ چنین می‌خوانیم:

چون ابن سعد با اسیران نزدیک کوفه رسید،مردم شهر به نظاره گرد امده بودند. زنی از اهل کوفه از بلندی بر اسیران مشرف گشت و گفت: « شما اسیران کدام طایفه اید؟ »
گفتند: «اسیران آل محمد{ صلی الله علیه و آله }»
آن زن فرود آمد چادر و مقنعه و جامه های دیگر بیاورد به آنان داد تا خویش را بپوشیدند.
زنان کوفی زاری کردند و گریبان چاک کردند و مردان هم با آنها بگریستند.
علی بن حسین{ علیه السلام } بیمار بود و از بیماری ناتوان و به آواز ضعیف گفت: « اینان بر ما گریه می کنند، پس ما را که کشت؟!»

کتاب آه را انتشارات حکمت در ۵۷۹ صفحه به چاپ رسانیده است.

هیروشیما جو

در تاریخ بشریت، گاه فاجعه هایی رخ داده که هرگز از ذهن انسان و از صفحه های تاریخ پاک نخواهد شد. وقوع دو جنگ جهانی دوم و خسارت های انسانیِ ناشی از آن در زمره این فجایع است. اما فاجعه و جنایتی که این دو جنگ را هم تحت الشعاع خود قرار داد، بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی توسط دولت آمریکا بود!

در باره این جنایت بزرگ و تلخ تاریخی کتاب های زیادی نوشته شده است. یکی از این کتاب ها، داستانی است با نام هیروشیما جو.

هیروشیما جوداستان « هیروشیما جو »  نوشته مارتین بوت ( martin booth ) نویسنده انگلیسی است که درباره بمباران اتمی هیروشیما توسط آمریکا در طول جنگ جهانی دوم می باشد.

داستان از وقتی شروع می شود که کاپیتان جوزف سندینگام با انفجار بمب اتمی در هیروشیما و فرار نگهبان های اردوگاه، از زندانِ کارِ اجباری آزاد شده و به جای اینکه مثل بقیه مردم از شهر بگریزد، برای پیدا کردن دوستش که یک کارگر ژاپنی اهل هیروشیما است، سوار بر دوچرخه به سمت هیروشیما حرکت می کند.

آنچه که جوزف می‌بیند و روایت می‌کند، جهنمی است سوزان، که از هر گوشه اش آتش و دود بلند می‌شود. گروه اندک مردم که کشته نشده‌اند، درحالی که زخمی اند، به سرعت از شهر فرار می‌کنند تا خودشان را نجات دهند.

در واقع داستان گزارشی است از خون و مرگ و ویرانی و سرگردانی انسان های در‌به‌در که شهر و زادگاهشان در اثر انفجار بمب اتمی آمریکایی ها به یکباره یه جهنمی از آتش تبدیل شده است. جهنمی که در آن گروه زیادی از مردم بی دفاع به خاک و خون کشیده شده و یا درمیان شعله های آتش سوخته و خاکستر شده اند.

فضای داستان فضایی است تراژیک و غیرقابل تصور که نمونه ای است از جنایت های بی شمار آمریکایی ها که به جای مبارزه در میدان جنگ، با انداختن بمب اتمی در شهرهای هیروشیما و ناکازاکی باعث از بین رفتن و زخمی شدن گروه  زیادی از مردم بی دفاع و بی گناه شدند.

مارتین بوت انگلیسی با نوشته این داستان، مثل یک فیلم مستند، اوج جنایت بشری را به نمایش گذاشته است.

گرچه نباید فراموش کرد دولت ژاپن در این رابطه خود به عنوان یکی از آغازگران جنگ جهانی دوم و تجاوز به خاک کشورهای آسیای شرقی گناهکار و مقصر است، اما با این همه نباید فراموش کرد که آنهایی که در شهرهای هیروشیما و ناکازاکی زندگی می کردند، مردم عادی بودند که نه در جنگ دخالت مستقیم داشتند و نه در کشتن آمریکایی ها در طول جنگ!

جنایتی خیلی بزرگ تر و هولناک تر از حمله و هجوم آلمان نازی به کشورهای اروپایی.

نویسنده داستان که یک انگلیسی است، از دیدگاه طرفین جنگ، در جبهه مخالفین ژاپن قرار می‌گیرد؛ ژاپنی که در طول جنگ جهانی دوم عضو گروه متحدین بود و با آمریکا مستقیم درگیر جنگ شد. با این حال نویسنده با انگیزه عاطفه انسانی نمی‌تواند فاجعه هیروشیما را نادیده بگیرد و داستانی می‌نویسد با نام هیروشیما جو  که در نوع خود ضمن به تصویر کشیدن فجایع جنگ، به عنصر پایداری انسان و نوع‌دوستی جدا از جنگ و درگیری می پردازد. ( آشنایی با ادبیات مقاومت جهان، ضیاءالدین ترابی، صص 145-146)

درواقع ارزش این داستان این است که از نگاه یک انگلیسی که خود هم‌پیمان و همدست آمریکا در جنگ بوده نوشته شده و این جنایت آمریکا را به تصویر کشیده است.

یادمان نرود که آمریکا همواره یکی از جنایت کاران جنگی و انسانی بوده و هیچ‌گاه از به کاربردن خشونت در راستای تامین منافع خود ابایی نداشته و نخواهد داشت.

-------------------------------------------------------------------

* معرفی این کتاب را در کتاب آشنایی با ادبیات مقاومت جهان تالیف ضیاءالدین ترابی خواندم. فکر کنم هنوز در ایران ترجمه نشده یا حداقل جستجوی من نتیجه ای نداشت.

حماسه غدیر

از اساس نیتم نقد و معرفی کتاب هایی بوده که خوانده و یا می خوانم. اما چون به تناوب و در برنامه های مختلف در رادیوی استانی یزد معرفی کتاب دارم، زین پس کتاب های معرفی شده در رادیو را نیز در خاکریزهای کاغذی می‌گذارم.

این هفته به مناسبت عید غدیر، در برنامه " پیدای پنهان "  کتاب حماسه غدیر معرفی شد.

( ادامه مطلب)

ادامه نوشته

نگرشی بر آراء و اندیشه‌های پائولو کوئلیو

نگرشی بر آراء و اندیشه‌های پائولو کوئلیو/نویسنده: محمدتقی فعالی/انتشارات سازمان ملی جوانان/ 294 صفحه

یکی از نویسندگانی که آثارش جزو پرطرفدارترین کتاب ها در کتابخانه های عمومی بوده و هست، پائولو کوئلیوی برزیلی است. این نویسنده که آثارش به یک باره در دنیا شهرت پیدا کرد و در تیراژ بالایی به فروش رفت، شخصیت مرموز و قابل تاملی دارد. نهاد کتابخانه های عمومی کشور چندسالی است اکثر کتاب های کوئلیو را جزء کتب وجینی به حساب آورده و ارائه آن در کتابخانه ها را خلاف سیاست های فرهنگی خود می داند. قطعاً کتابداران ما با مراجعینی مواجه می شوند که متقاضی کتاب های کوئلیو هستند و در صورت نبودن کتاب، دلیلش را از کتابدار می پرسند.

از آنجا که معتقدیم کتابدار، مشاور امین جامعه در تغذیه فکری و مطالعاتی است، انتظار می رود با شناخت افکار و جریانات منحرف و مخصوصاً فرقه های شبه عرفانی نوظهور، بتواند وظیفه ذاتی اش را در ارائه کتاب به مراجعین انجام دهد.

کتاب نگرشی بر آراء و اندیشه‌های پائولو کوئلیو اثر محمدتقی فعالی، منبع خوبی برای شناخت افکار و اعتقادات این نویسنده است. آقای فعالی سعی کرده با نگاهی عمیق و واقع‌بینانه، معانی نظری و فکری نحله‌های نوظهور معنوی را که از شرق یا غرب در دو دهه اخیر به کشور وارد شده‌اند بررسی کرده و ابعاد آن را موشکافی کند. کتاب در سه فصل تنظیم شده است. فصل اول به زندگی‌نامه، آثار و عوامل تأثیرگذار در آثار پائولو کوئلیو نظر دارد. در این فصل می خوانید که چرا کوئلیو 3 بار در بیمارستان روانی بستری شده است!

 در فصل دوم کتاب‌های مختلف او معرفی و مورد بررسی قرار گرفته‌اند و فصل سوم، با رویکرد انتقادی، مبانی مؤلفه‌ها و شاخصه‌های تفکر پائولو کوئلیو را هدف قرار داده است و سعی دارد کاستی‌ها و آسیب‌های اندیشه‌های وی را برملا سازد.

جالب است بدانید کوئلیو عضو هیأت مدیره مرکز صلح شیمون پرز، رییس رژیم صهیونیستی است.

 برخی از عنوان‌های مطالب کتاب عبارت‌اند از: دوران کودکی؛ روزگار بعد از کودکی، سه بار زندان؛ ازدواج‌ها و طلاق‌های پیاپی؛ عوامل تأثیرگذار بر کوئلیو؛ مذهب کوئلیو؛ انتقادهایی به کوئلیو؛ جراید کوئلیو؛ پلورالیسم دینی؛ تناسخ؛ نشانه‌شناسی و ...

لازم به ذکر است که این کتاب یکی از کتاب های مجموعه هشت جلدی است که با عنوان کلی جنبش های نو ظهور معنوی منتشر شده است. هر کدام از این هشت جلد با عنوانی خاص به زیور طبع آراسته شده و منبع خوبی برای تحقیق در عرفان های انحرافی است.

کتاب نگرشی بر آراء و اندیشه‌های پائولو کوئلیو در اکثر کتابخانه های عمومی موجود است. چنانچه نیست، حتماً از طریق طرح کتاب من سفارش دهید. با مطالعه این کتاب، خودتان می توانید درباره تاثیرات مطالعه کتاب های این نویسنده برزیلی قضاوت کنید.

پی نوشت........................................................................................................................

* این مطلب برای شماره ۲ نشریه داخلی قفسه باز آماده شده بود که به دلایل نامعلومی اجازه نشر داده نشد!

** در نگارش این معرفی نامه از یک سایت کمک گرفتم که الان یادم نیست چه سایتی بود.

سال های بنفش

سال های بنفش عنوان رمانی است از ابراهیم حسن بیگی که در 260 صفحه توسط انتشارات علم به چاپ رسیده است.



سال های بنفش داستان پسری روستایی است به نام علی که در حوالی بندر شاه (بندر ترکمن فعلی) زندگی می کنند. علی که کلاس پنجم دبستان تحصیل می کند، با روحانی جوانی به نام سید رسول که به روستای آنها، خواجه نفس تبعید شده، آشنا می شود. پدر علی، اوستاابوالحسن مردی متدین و از معدود خانواده های شیعه در روستایشان است که علی رغم دیگران، از ارتباط پسرش با سیدرسول جلوگیری نمی کند و همین ارتباط و رفت و آمد، علی را به تدریج وارد فعالیت های سیاسی می کند، تا آنجا که رسماً یکی از مبارزین علیه حکومت پهلوی شده و توسط ساواک دستگیر و به 15 سال حبس محکوم می شود.

داستان شروع  مهیجی دارد و همین تهییج، خواننده را تا انتهای داستان می کشاند. گرچه در صفحات ابتدایی، جملات کوتاه پی در پی، مکث در خوانش را زیاد می کند.

داستان سال های بنفش داستانی پر شخصیت است. از حدود 30 شخصیت در این داستان نام برده می شود که البته 7 شخصیت نقش پررنگ تری دارند. اما این تعدد شخصیت مخاطب را گیج نمی کند.

شخصیت اصلی داستان از لحاظ فنی علی است. اما حضور پررنگ سیدرسول، گاه تداخلی در تشخیص شخصیت اصلی بوجود می آورد. همچنانکه در مقطعی، شیرین محمدی پررنگ می شود.

نمره نویسنده در شخصیت پردازی تاحدودی قابل قبول است. شخصیت هایی که وی وارد داستان کرده است، برای خواننده باور پذیر می شوند. البته شیرین محمدی و سیر تحول درونی اش کمی گنگ و مبهم به نظر می رسد. گفتنی است که سیدرسول، برای اهل فن، شخصیت شهید اندرزگو را یادآوری می کند.
نکته دیگر درباب شخصیت پردازی، ضعف نویسنده در تبیین ویژگی های مبارزین چپی است. درواقع حسن بیگی نتوانسته و یا نخواسته است وارد ابعاد شخصیتی و وجوه تفکرات آنها شود و این مساله، مخاطب ناآشنا با مسائل سیاسی را با سوالاتی مواجه می کند. به عنوان مثال می شد درباره بیانیه سال 56 سازمان مجاهدین و چرخش مواضع آنها بیشتر توضیح داده شود.

 نکته قابل توجه دیگر این است که حسن بیگی داستان را با علی شروع می کند اما با سیدرسول به اتمام می رساند و این مساله سردرگمی را در ذهن خواننده بیشتر می کند.

سال های بنفش از دید 2راوی نقل می شود. یکی دانای کل یا سوم شخص مفرد و دیگری علی یا اول شخص مفرد. این تغییر راوی که معمولاً  در برخی داستان ها اتفاق می افتد، در این داستان حرفه ای نیست. خیلی از موارد می شد به جای علی، همان دانای کل حوادث را بیان می کرد.

نویسنده سعی کرده بخش های کتاب خود را با نظمی خاص شروع کند. به این صورت که بند اول هر بخش روایت دانای کل از بازجویی علی است و ادامه بخش، روایت علی است از حوادث. این نظم به جز بخش آخر، در 8 بخش کتاب رعایت شده است. اگر بخش های بازجویی علی را نادیده بگیریم، داستان با سیرتاریخی و بدون پرش زمانی روایت شده است. البته باید گفت که سال ها و تاریخ ها در داستان مشخص نیست و این نیز از ضعف های داستان است.

 زبان رمان ساده و روان است. در طول داستان با کلمات و اصطلاحات محلی یا محاوره ای و نامفهوم مواجه نمی شوید. اما ترکیب برخی جملات و عبارات سطحی و نازیباست.

به طور مثال در صفحه 43 می خوانیم: (آقای مدیر دستپاچه به طرف سگ حمله برد و سنگی به طرفش پرت کرد. درحالی که دمش را جمع کرده بود، زوزه ای کشید و گریخت.) مدیر دمش را جمع کرد یا سگ؟ مشخص نیست.
صفحه 120: ( هنوز طعم شیرینی عروسی در دلهایمان بود. ) طعم در دهان می ماند نه در دل!
صفحه 123: ( ته ریش کوتاه ) خود ته ریش، یعنی کوتاهی ریش!
صفحه 157: ( برق سالن را روشن کردند ) چراغ را روشن می کنند، نه برق را.
صفحه 239: ( علی نیمرخ صورتش را بلند کرد ) نیمرخ صورت را می شود بلند کرد؟!

علاوه بر این، غلط های تایپی به خصوص در بخش های آخر داستان، زیاد به چشم می خورد که قابل چشم پوشی نیست.

سبک نگارش حسن بیگی به رئالیسم نزدیک است. گرچه همه ویژگی های ادبی رئالیسم را نمی توان در آن مشاهده کرد اما توصیف جزئیات و حواشی رگه های خفیف این سبک را نمایان می سازد.

داستان سال های بنفش جزو داستان های انقلاب محسوب می شود و از لحاظ فنی، رمان سیاسی است. یکی از بهترین راه های صدور انقلاب اسلامی، هنر و ادبیات است. حوزه ای که نویسندگان متعهد ما باید بیش از وضعیت فعلی به آن بپردازند. داستان سال های بنفش گرچه در سطح مطلوب داستان نگاری انقلاب نیست، اما موضوع و درونمایه آن می تواند برای خلق آثار بهتری مورد توجه قرار گیرد.

جنبش مشروطه

جنبش مشروطه
تاریخ مشروطیت تاریخی پر فراز و نشیب و همراه با عبرت های تاریخی و سیاسی بسیاری است. اهمیت این موضوع و نقش آن در تاریخ تحولات جامعه ایران، صحه گذار اهمیت تاریخ نگاری مشروطیت است. به اعتراف غالب تاریخ نگاران و متفکران، تاریخ نگاری مشروطیت مخدوش است و منابع منتشر شده در این زمینه به طور کامل قابل اعتماد و معتبر نیستند.



کتاب جنبش مشروطه تالیف دکتر داریوش رحمانیان است که در سال 90 در 224 صفحه توسط انتشارات کانون اندیشه جوان چاپ و منتشر گردیده است.
کتاب، حاوی 5 فصل به اضافه یک پی گفتار می باشد. زمینه‌های جنبش مشروطه، ظهور مشروطیت، مشروطیت در بحران، استبداد صغیر و مجلس دوم عناوین فصل های کتاب است. عنوان پی گفتار نیز جنبش مشروطه؛ شکست یا پیروزی است.
مولف سعی نموده بر اساس سیر تاریخی حوادث، جلو برود و در لا به لای مطالب، تحلیل و تفسیر خود را نیز ارائه دهد. در فصل اول بنا بر عنوانش، زمینه های اقتصادی و اجتماعی جنبش مشروطه و نیز وضعیت سیاسی اجتماعی برخی کشورهای همسایه مورد بررسی قرار می گیرد.
در فصل دوم حوادث و وقایع تاریخی از اتحاد سید بهبهانی و سید طباطبایی تا مهاجرت صغری و مهاجرت کبری و اقدامات دربار و عین الدوله تا بست نشینی در سفارت انگلیس و صدور فرمان مشروطیت مطرح و بررسی می شود.
فصل سوم مساله انتخابات اول مجلس و تدوین قانون اساسی و شروع اختلافات مطرح می گردد. در فصل چهارم که استبداد صغیر نام دارد، به تبیین اقدامات محمدعلی شاه علیه مشروطه و کودتای وی با کمک روس ها می پردازد. فصل پنجم کتاب نیز مقاومت مبارزین و حامیان مشروطه علیه دربار، پیروزی آنها و فتح تهران و عزل محمدعلی شاه و ... را مورد بررسی قرار می دهد.
در پی گفتار کتاب، نویسنده تحلیل خود را از نتیجه مشروطه می نویسد. ابتدا معنای شکست را از دیدگاه خود تبیین می کند و سپس با اشاره به دستاوردهای مشروطیت، این واقعه تاریخی را یک پیروزی بزرگ در تاریخ تحولات سیاسی ایران می نامد.
اولین ویژگی کتاب، انتخاب عنوان جنبش برای مشروطه است. وی مشروطیت را نه یک نهضت و انقلاب، بلکه یک جنبش می داند با مختصات خاص جنبش.
روانخوان بودن کتاب و پرهیز از حواشی غیرلازم از ویژگی های دیگر کتاب رحمانیان است. درواقع سکت و وقفه ای بین وقایع و حوادث به چشم نمی خورد و این ویژگی خواننده را یکدست تا پایان کتاب می کشاند.
رحمانیان در ذکر منابع و ماخذ خود نهایت دقت را به کار برده است. ضمن اینکه برای اکثر موارد، علاوه بر منبع خود، منابع قابل استفاده دیگری را نیز ذکر می کند. منابع و ماخذ وی نیز خود جای بحث دارد. با اینکه دیدگاه ایشان با امثال کسروی و آدمیت و یحیی دولت آبادی همخوانی زیادی ندارد، اما در اکثر موارد از آثار این مورخان استفاه کرده اند. البته باید گفت که در مواردی نویسنده نقدی هم بر برخی مواضع مورخین مشروطه مانند کسروی و ... وارد می کند و این از محاسن کتاب اوست.
نکته بعدی کمرنگ بودن تصویر برخی علماء موثر مانند شیخ فضل الله نوری و یا حاج آقانورالله اصفهانی در کتاب است. به طوری که درباره حاج آقانورالله اصفهانی هیچ نکته ای مطرح نشده است و یا مساله اعدام شیخ فضل الله در حد 1 یا 2 پاراگراف آمده است.
جدای از 5 فصل کتاب، دیدگاه اصلی نویسنده را در پی گفتار باید جستجو کرد. مسلماً نظر ایشان به مشروطه مثبت است. وی تغییر نظام سلطنتی به مشروطیت را از بزرگترین دستاوردهای مشروطه می داند و می گوید ایران اولین کشور شرقی است که به سمت حکومت مدرن رفته و استبداد را سرنگون می کند. البته نکته ای را در باب تفاوت استبداد و دیکتاتوری مطرح می کند و ناصرالدین شاه را مستبد و رضاشاه را دیکتاتور می خواند. وی معتقد است استبداد ناصرالدین شاه به مراتب بالاتر از دیکتاتوری رضاخان بوده است. مدعای ایشان برای این دیدگاه وجود نهاد مجلس و یا لزوم دریافت مجوز از مجلس برای برخی اقدامات و تصمیمات رضاشاه است. تحلیل این دیدگاه مفصل است اما اجمالاً باید گفت که به گواهی تاریخ، ناصرالدین شاه در برابر مطالبات دینی مردم و فشارهای علماء کوتاه می آمد اما رضاشاه با سرکوب و خشونت تصمیمات ضددینی خود را جامه عمل می پوشاند.
با این وجود، کتاب جنبش مشروطه کتابی است که به اختصار حوادث دوران مشروطیت را تعریف می کند. برای آن دسته از جوانانی که قصد مطالعه درباره مشروطه را دارند می تواند شروع خوبی باشد.

عدالت در گرداب

عدالت در گرداب نوعی جريان شناسي تحليلي حكومت علوي است.
علت وجودی این کتاب، وقوع فتنه پس از انتخابات سال 88 است. در واقع انگیزه و نیت مولفان این کتاب، بررسي جريان هاي اثرگذار در دوران حكومت امیرالمومنین (ع) و تطبيق آنها بر جريان هاي موجود در كشور بوده است.
کتاب در دو بخش تنظیم شده است:
بخش اول: ‌چالش هاي مردم
بخش دوم: چالش‌هاي نخبگان
بخش اول خود شامل 3 فصل می باشد:
 فصل اول: غربت ولايت؛ كه بيانگر ناآگاهي مردم نسبت به مقام ولايت و كوتاهي آنان در فرمانبري از اميرمومنان(ع) است. در اين فصل روشنگري‌هاي مالك، عدي بن‌حاتم و زيد بن صوحان در بيان مقام مولا است. اين فصل پيامد غربت ولايت را در توهم ناكارآمدي حكومت اسلامي، ترديد و مخالفت و نيز بروز فتنه‌ها مي‌داند.
فصل دوم: بي بصيرتي؛ اين فصل با درنگي در مفهوم بصيرت به جريان‌هاي بي‌بصيرت، كه شامل كندروها و تندروها مي‌باشد، شروع مي شود. نيز از كم بصيرتي خودي‌ها حكايت مي‌كند، و چالش‌هاي بي‌بصيرتي را تحت عنوان بحران بي اعتمادي و عوام زدگي بررسيده است.
فصل سوم: تحجرگرايي؛ پس از نگاهي به مفهوم تحجر و تاملي در جناح‌هاي تحجرگرا،‌ آنگاه بررسي مصاديق تحجرگرايي در بصره (جنگ جمل)، درون سپاه مولا و نيز در شام (در سپاه معاويه) را كاويده است
فصل پنجم: حسدورزان و كينه جويان؛ بررسي مصداقي عملكرد كساني كه به يكي از دلايل ذيل با عدالت خواهي مولا مخالفت كردند، برعهده اين فصل است؛
1. رقابت هاي قومي
2. زخم هاي ذوالفقار (کینه های بدر و خیبر)
 3. عقده هاي شخصي
 4. اصرار بر احكام الاهي
فصل ششم: معضل بدعت گذاران؛ بدعت هاي پيشينيان و نحوه مواجهه مولا با آنها ، در اين فصل آمده است.
فصل هفتم: جريان نفاق؛ بيان مفهوم نفاق و اوصاف منافقان در قالب 1.دعوي اصلاح‌گري 2.ادعاي زيركي و سياستمداري و 3. چند چهرگي، و اقسام نفاق در اين فصل مندرج است.
فصل هشتم: منافقان خاكستري؛ بيان تفصيلي عملكرد كساني چون شبث بن ربعي، اشعث بن قيس و جريربن عبدالله بجلي كه به ظاهر در سپاه مولا بودند ولي عملاً در خدمت معاويه به سر مي بردند،‌ در اين فصل گنجيده است كه از جمله بهترين فصول كتاب است.
فصل نهم: منافقان برانداز؛ بيان اهداف بني‌اميه به عنوان منافقاني كه در پي برانداختن اساس اسلام بودند از منظر پيامبر(ص) و اميرالمومنين(ع) و شرح عملكرد آنان در جهت ريشه كني اسلام از جمله مطالب اين فصل است.
فصل دهم: جريان اعتزال؛ اين فصل به بيان يكي از پنهان ترين جريان هاي زمان مولاست كه رهبري آن با ابو موسي اشعري است. كسي كه با رداي زهد و دوري از دنيا عملا به مخالفت با مولاي متقيان (ع) پرداخت. تشبيه ابوموسي در كلام نبي اكرم(ص) به سامري امت از ديگر مطالب اين فصل است.

خاکستر گل ها

خاکستر گل ها کتابی است از مریم صباغ زاده ایرانی که به قول روی جلد کتاب: "داستان سفر به لبنان، بلد مفاجات" است.

خاکستر گل ها را شرکت انتشارات علمی و فرهنگی در ۱۳۴ صفحه منتشر کرده است.

این سفرنامه شامل ۲۲ بخش با عناوین نوروز پيراهن عنابي، آماني لبناني، بيروت باراني، الساحه، نوروز گلوله ها، متحف الوطني، روزشمار جنگ، سلام برنصرالله، پرسه اي در روشه، طلسمات ديميتري، اشکي و لبخندي، عشق و جنگ، الامام الصدر و الحرب، از زخم قانا، شهيد الحي، چريکه خدايان، ديارپيامبران، لافتي الا علي، فالگير، غنيمت ظاهر، چرايي ها و آرزوها و قاسم کفتري می باشد.

نگارش کتاب روان و خواندنی است. اما یک ویژگی دارد اینکه خصوصیات و علایق یک زن بر متن تسلط دارد. مثلاْ درباره غذاهای مختلف و محلی لبنان بیش از حد نوشته شده است.

همچنین توصیف زنانه ای از زیبایی های طبیعی و غیرطبیعی لبنان صورت گرفته است. از آن دسته کتاب هایی است که خواندنش گوشه ای دنج می خواهد و یک لیوان چایی و ....

البته برای شناخت کلی فضای اجتماعی لبنان و نیز برخی گروه بندی های سیاسی و مذهبی کتاب خوب و مفیدی است و مخصوصاْ به درد جوانان و نوجوانان می خورد.

در بخش روزشمار جنگ اطلاعات خوب و مختصری از وقایع روزانه جنگ ۳۳ روزه آمده که ذهنیت کاملی از وضعیت روانی و نظامی جنگ به دست می دهد.

نگاه نویسنده علی رغم تصور اولیه، نگاهی انقلابی است. نوع نگارش مخصوصا در بخش امام الصدر و الحرب از تحقیق و پژوهشی مختصر توسط نویسنده حکایت می کند.

 

کتاب های عاشورایی

قریب به 1400 سال از قیام جاودانه حضرت اباعبدالله الحسین (علیه اسلام) علیه دستگاه طاغوتی امویان می گذرد. قیامی که به واسطه خون پاک و به ناحق ریخته  سیدالشهداء تاکنون زنده و اثر گذار باقی مانده و حرارتش در رگ و خون شیعیان جریان دارد.
شهادت حسین (علیه السلام) و واقعه کربلا به ذات خود پایدار بوده و هست. در این میان آنچه که حقایق و عبرت های انسان ساز را نسل به نسل منتقل کرده است، ذکر شفاهی مصائب و مناقب آن حضرت و نیز مکتوباتی است که در این زمینه بوجود آمده است.
این نوشتار سعی دارد اختصاراً به دسته بندی و معرفی برخی از کتاب های تالیف شده پیرامون شخصیت و قیام حضرت اباعبدالله (علیه السلام) بپردازد.
مقاتل
مهمترین کتاب های مرتبط با واقعه عاشورا، کتاب هایی است که به مقتل معروف است. مقتل ها کتاب هایی هستند که به شرح واقعه کربلا به صورت مستند می پردازند.
از معروف ترین و معتبرترین مقتل ها می توان چنین نام برد:
-    لهوف اثر سید بن طاووس
-    مقتل ابی مخنف نوشته ابی مخنف
-    خصائص الحسینیه تالیف مرحوم شوشتری
-    نفس المهموم اثر شیخ عباس قمی که به فارسی تحت عنوان "در کربلا چه گذشت" ترجمه شده است. همچنین کتابی با عنوان " آه " توسط یاسین حجازی منتشر شده که ترجمه آسان تر و خوانا تری از این کتاب است.
تحلیلی
واقعه کربلا ابعاد گوناگونی دارد که هریک تحلیل و بررسی مفصلی می طلبد. بر این اساس متفکرین و اسلام شناسان در طول تاریخ و بخصوص در دهه های اخیر کتب هایی با محتوای تبیین و تحلیل چرایی و چگونگی این حادثه جانگداز پرداخته و به بیان عبرت ها و انذارهای آن همت نهاده اند.
برخی از کتاب های مهم این عرصه عبارت اند از:
-    حماسه حسینی تالیف شهید مرتضی مطهری که از معروف ترین کتب در این زمینه است.
-    پس از 50 سال کتابی است از مرحوم سیدجعفر شهیدی که به تحلیل عوامل موثر در انحراف مردم هم عصر امام حسین (علیه السلام) می پردازد. منظور از 50 سال، سال های پس از رحلت پیامبر عظیم الشان اسلام است و نویسنده می کوشد تا بی وفایی مدعیان مسلمانی را تنها به فاصله 50 سال از فقدان پیامبرشان نشان دهد.
-    حماسه و عرفان تالیف حضرت آیت الله جوادی آملی است که تعمقی بر این واقعه و ابعاد عرفانی و سیاسی آن دارد.
-    نگاهی نو به جریان عاشورا اثری است که به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تدوین و منتشر شده است.
-    عبرت های عاشورا تالیف حجت الاسلام والمسلمین سید احمد خاتمی است در بیان عبرت ها و درس های قیام اباعبدالله الحسین (علیه السلام) که برای نسل کنونی به چاپ رسیده است.
-    جان ها فدای دین کتابی است که از چند سخنرانی آیت الله مصباح یزدی برگرفته شده و توسط موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) منتشر شده است.
-    مراقبه های عاشورایی اثر مشترک حجج اسلام الهاشمی و میرباقری
-    حسین(علیه السلام)؛ عقل سرخ نیز از سخنرانی های استاد حسن رحیم پور ازغدی تدوین و منشتر شده است.
-    آیینه حقیقت نیز به بیان دیدگاه ها و نظرات مرحوم حضرت آیت الله بهجت درباره شخصیت امام حسین (علیه السلام) و قیام او می پردازد.
-    فتح خون اثری تحلیلی – ادبی است از شهید سید مرتضی آوینی که با قلمی جذب کننده و طوفانی واقعه کربلا و نگاه عاشورایی امام را ترسیم می کند.
فرهنگ نامه ها
به همت برخی محققین در زمینه واقعه کربلا برخی فرهنگنامه ها و دانشنامه ها نیز به قلم تبع در آمده است. از مهم ترین این فرهنگنامه ها می توان کتاب های زیر را برشمرد:
-    دانشنامه امام حسین (علیه السلام) اثر آیت الله محمدی ری شهری که در 14 جلد تدوین و منتشر گردیده است. این دانشنامه یکی از جامع ترین کتب برای پژوهشگران در زمینه امام حسین (علیه السلام) است.
-    فرهنگ سخنان امام حسین (علیه السلام) تالیف محمد دشتی
-    فرهنگ عاشورا اثر جواد محدثی
-    فرهنگ جامع سخنان امام حسین (علیه السلام) نیز تالیف علی مویدی است.

ادبیات (شعر و داستان)
پس از انقلاب بسیاری از شاعران و نویسندگان اهل ادب به انتشار مجموعه اشعار و داستان و رمان های خود در زمینه واقعه کربلا و نیز ساحت مقدس حضرت اباعبدالله الحسین (علیه السلام) پرداختند. در عرصه شعر و شاعری، احصای آثار ارادتمندان به اهل بیت (علیهم السلام) کاری بس مشکل است. اما برای نمونه، معروف ترین کتاب های چاپ شده در این عرصه را می توان چنین بر شمرد:
-    من می گویم شما بگریید کاری است از علیرضا قزوه که مجموعه اشعار شاعران ولایی در زمینه عاشوراست.
-    با کاروان نیزه نیز اثر دیگری از علیرضا قزوه است.
-    گوشواره عرش مجموعه اشعار استاد علی موسوی گرمارودی
-    طلسم سنگ مجموعه اشعار حماسی مرحوم سیدحسن حسینی است.
-    طوفان واژه ها نیز اشعار شاعر جوان، سیدحمید برقعی است حاوی شورانگیزترین اشعار وی در زمینه امام حسین و اهل بیت (علیهم السلام)
-    جغرافیای رازها اثر ابوالقاسم حسینجانی
-    عطر عطش از سارا عرفانی
از بین رمان ها و داستان های با مضمون عاشورایی نیز می توان به کتاب های زیر اشاره کرد:
-    هفت شهر عشق اثر نویسنده پرکار، مهدی خدامیان آرانی است که در 7 قسمت با زبانی فصیح و ادبی به روایت واقعه عاشورا و دلایل قتل امام حسین (علیه السلام) در قالب داستان می پردازد.
-    نامیرا رمان ارزشمندی است از محمدصادق کرمیار که هدفش ترسیم بی وفایی کوفیان و گمراهی و ضلالت آنها در انتخاب مسیر حقیقت است.
-    سقای آب و ادب داستان زیبایی است از سیدمهدی شجاعی که درباره قمربنی هاشم، حضرت عباس (علیه السلام) نوشته شده است.
-    پدر، عشق و پسر داستان دیگری از سید مهدی شجاعی است که از زبان اسب حضرت علی اکبر (علیه السلام) روایت می شود.
-    قصه کربلا نوشته مهدی قزلی.
البته مکتوبات در زمینه واقعه کربلا بسیار است. در زمینه عاشورا کتاب های خوبی نیز برای کودکان و نوجوانان نوشته شده است که احصای آنها فرصت دیگری می طلبد.

خنده ای به رنگ رنج

خنده ای به رنگ رنج از جدیدترین آثار منتشر شده توسط انتشارات موزه عبرت ایران است که آغار فروشش در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران در سال 91 بود.

این اثر شامل 139 خاطره از زندانیان سیاسی در زمان رژیم پهلوی است که به همت آقای یعقوب لطفی گردآوری شده است.

عنوان کتاب گویای محتوایش هست؛ خاطراتی از زندان های ساواک که رنگ و بوی خنده دار و طنزآلود دارد.

کتاب با 2 خاطره از رهبر معظم انقلاب با نام های « ماهی » و « نور دوست داشتنی » شروع و با خاطره ای دیگر از ایشان با نام « صحبت با همسر و فرزندان » خاتمه می یابد.

خواننده با این پیش فرض که با کتابی سراسر مطلب و خاطره خنده دار مواجه است، شروع می کند. اما واقعیت کتاب اینگونه نیست. درواقع به جز چند خاطره که لبخندی را بر لبان خواننده می نشاند، مابقی خاطرات صرفاً در همان لحظه و برای همان شخص طنز آمیز بوده است. گرچه انتظاری هم نمی رود که از دل آن شرایط و لحظات بتوان خاطره خنده دار تعریف کرد اما به هرحال جمع آوری خاطرات طنز زندانیان سوژه خوبی است.

از نکات قابل تحسین کتاب، استفاده از خاطرات اشخاصی با طرز فکر و مشی متفاوت است. درج خاطراتی از لطف اله میثمی، موسوی بجنوردی، م.ا. به آذین، عباس سماکار و صفرقهرمانیان حاکی از نگاه باز گردآورنده در تهیه کتاب است.

خاطرات کتاب از منابع مختلف و گوناگونی جمع آوری شده اما نثر و نگارش آنها تقریباً نزدیک به هم بوده و مشکل گسست متن برای خواننده بوجود نیاورده است. همچنین صفحه بندی کتاب به نحوی است که نه تنها مانع زمین گذاردن کتاب نمی شود، بلکه کوتاهی خاطرات و صفحه بندی آن موجب ترغیب به ادامه مطالعه می گردد.

در انتهای کتاب پس از فهرست اعلام، 17 تصویر رنگی و سیاه و سفید از زندان ساواک، آثار دست ساخت زندانیان، نمونه لباس آنها و نیز صحنه های استقبال مردم از آزادی زندانیان آمده است.

در بین خاطرات، خاطراتی که مربوط به زنان زندانی است، ضعیف تر و به نوعی کم لطف تر از خاطرات مردان است. ضمن اینکه چندین مورد خاطره نه تنها طنز نیست، که خاطره هم نیست! به عنوان مثال خاطره ای با نام « واقعا یک انقلاب بود » از عزت الله سحابی یا چند خاطره از خانم طاهره سجادی که به نظرم جایگاهی در این کتاب ندارند.

شیرین ترین خاطرات هم مربوط به شیخ جعفر شجونی و هادی غفاری و جلال رفیع است.

شاید زیباترین خاطره، خاطره جلال رفیع با نام « از مرغ سحر تا مرغ پکر » در صفحه 135 است که مختصر آن چنین است:

« ... بنده با یک رفیق کمونیست هم سلولی هستم. تازه خبر « مائو » را برایش آورده اند. کنده زانوی غم بغل گرفته است. حسابی هم گرفته است. روزهای قبل از من می خواست که ترانه « مرغ سحر » را برایش بخوانم. ....

-          مرغ پکر(!) ناله سر کن...

-         به خاطر خبر مرگ مائو این طور کردی؟ خیلی خوب. بخوان که دیگر خودم هم از خودم نیستم.

-          داغ مرا تازه تر کن...

ز آه لنین وار(!) این قفس را بر شکن و زیر و زبر کن

مرغ مسلح(!) ز درون قفس در آ...

نغمه پیکار پرولتاریا سر آ ...

وز نفسی عرصه این حزب توده را...

پرشور کن... ما رو خر کن...

شوروی کرد جیب خود پر

نان ما را کرده آجر...

می خورد چون خرس پرخور

هم ز توبره، هم ز آخور...

آی خدای من، ای جبر تاریخ...

شام تاریخ ما را سحر کن

ما رو خر کن...  »

کتاب یا پیتزا ؟!

چندماه پیش بود که از تبدیل کتابفروشی سر کوچه مان به مانتوفروشی گفتم(+) . دریروز چندتا کوچه بالاتر قدم می زدم که دیدم تابلوی قدیمی کتابفروشی دیگری هم عوض شده! شده بود پیتزا فروشی!!

خب دیگر! نون تو پیتزاست٬ نه کتاب!

به انتظارش نباید نشست؛ به انتظارش باید ایستاد

آموزش یوگا برای بچه ها با معرفی وزارت آموزش و پرورش!!

در یکی از غرفه های بخش کودک و نوجوان نمایشگاه بین المللی کتاب تهران٬ کتابی با ابعاد بزرگ (!) توجهم را جلب کرد.

واقعا تاسف آور است. با وجود ابعاد بزرگ کتاب عکس ناقصی ازش گرفتم البته در اینترنت پیداش نکردم.

واب بر حال کسانی که در وزارتخانه جمهوری اسلامی با چنین طرز فکری مشغول به کارند!

واقعیتی تلخ تر از زهر!

یکی از بزرگترین وقایع تاریخ سی و سه ساله انقلاب اسلامی، عملیات نظامی آمریکا در صحرای طبس و شکست مفتضحانه آنها به اذن و اراده خداوند متعال است. حادثه ای که هرگز از ذهن و یاد آمریکاییها پاک نخواهد شد، حتی اگر خود ما آن را فراموش کنیم!

حادثه طبس

۵ اردیبهشت هرسال به مناسبت این روز بزرگ، مراسمی در محل وقوع حادثه برگزار می گردد. امسال گویا قصد دارند عظمت کار را قدری بیشتر کنند و برنامه ای بین المللی برگزار کنند.

یکی از برنامه های جانبی این مراسم، نمایشگاهی از کتاب های منتشر شده مرتبط با واقعه طبس است. حقیر موظف شدم تمام کتاب هایی که در این رابطه منتشر شده تهیه کنم.

در کمال ناباوری و پس از جستجو، تنها ۱۱ عنوان کتاب پیدا کردم. تازه از این ۱۱ عنوان، ۲ عنوان نوشته خود آمریکایی هاست، ۱ عنوان کتاب کودک است و ۱ عنوان هم ترجمه دیگری از کتاب امریکایی هاست! (به پینوشت همین پست مراجعه نمایید)

به نظرم این یعنی عمق فاجعه!

یکی از دغدغه های تبیین و صدور انقلاب اسلامی، کم کاری در حوزه نشر کتاب فاخر در عرصه تاریخ و وقایع مهم انقلاب بوده و هست که در بیانات رهبرمعظم انقلاب نیز به چشم می خورد، با این وضعیت مشکل است مفاهیم و اعتبارات انقلاب را به نسل های آینده منتقل کرد، چه برسد به صدور انقلاب!

البته شکی نیست که ریشه های این انقلاب در آسمان است و امروزه مفاهیم انقلاب خمینی تا قاره های دور نیز رسیده است، اما وظیفه ثبت و ضبط و حراست از تاریخ انقلاب به عهده ماست و توجیهی برای فرار از این تکلیف نخواهد بود.

دوست و دشمن معترفند که شکست آمریکا در صحرای طبس چیزی جز معجزه الهی نبوده است. آیا ارزش این معجزه بزرگ به قدر تلاش برای انتشار حداقل ۵ رمان و داستان فاخر نیست؟!

به هرحال ما که دل مان به درد آمد! ای کاش مسئولین تقویم فرهنگی اندکی توجه به مسائل فرهنگی هم داشتند...

پــــــــــــــــــ یـــــــــــ نوشتـــــ

عناوین کتب مرتبط با حادثه طبس:

ـ واق‍ع‍ه‌ طب‍س‌ و الام‍دادات‌ ال‍غ‍ی‍ب‍ی‍ه‌/ وزاره‌ الارش‍اد اس‍لام‍ی‌،دائ‍ره‌ ال‍ت‍خ‍طی‍ط و ال‍ت‍ن‍س‍ی‍ق‌ لاع‍لام‌ ال‍خ‍ارج‍ی/1363 (به زبان عربی).
ـ نيروي دلتا از پلي‌مي تا طبس/ چ‍ارل‍ی‌ ب‍ک‍وي‍ث‌ و دون‍ال‍د ن‍اک‍س‌؛ ت‍رج‍م‍ه‌ رض‍ا ف‍اض‍ل‌ زرن‍دی‌ / اميركبير / 1365.
ـ حادثه طبس / چارلي بكویث؛ ترجمه جامعه مدرسين حوزه علميه قم / جامعه مدرسين حوزه علميه قم، دفتر انتشارات اسلامي (قم) / 1367.
ـ طبس، مصداقي بر سوره فيل(نگرشي بر ماجراي فيل) / ترجمه و تنظيم دانشجويان مسلمان پيرو خط امام خميني‌(ره) / مركز نشر اسناد لانه جاسوسي / 1370.
ـ خال خالي و طوفان شن / محمد انجم شعاع / قلم آشنا / 1380.
ـ ماجراي طبس / علي‌ اشرف پرگاري / پرگار / 1380.
ـ عقاب در آتش (روای‍ت‍ی‌ از شکست آمریکا در طبس) / عباس آقايي/ مركز اسناد انقلاب اسلامي / 1385.
ـ به سوي طبس/ ويلي شيرك لوند،ترجمه فرخنده نيكو و ناصر زراعتي/خانه هنر و ادبيات گوتنبرگ/ 1385.
ـ شكست طبس / مريم جمشيدي / كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان / 1385.
ـ طبس/ رها مولویان / روزنامه ایران، موسسه انتشاراتی / ‏‫‏‏۱۳۸7.
ـ هجوم با نگاهی به زندگی شهید محمد منتظرقائم/ حمید نوایی‌لواسانی / نشر شاهد / 1387.

ضمناً اگر کسی کتاب دیگری می شناسد خبر دهد.

اقدام "کتابی" حاج آقا قرائتی/مسئولین یاد بگیرند!

حجت الاسلام محسن قرائتی در آستانه فرارسیدن ایام نوروز 1391 با ارسال دستنوشته ای خطاب به تمامی جوانان و کودکان ایران زمین، ضمن تبریک این عید از آنان برای ایجاد یک نهضت معنوی و شیرین و علمی در آغاز بهار دعوت نمود.

به گزارش روابط عمومی مجمع ناشران انقلاب اسلامی  این دستنوشته که همراه با تبریک عید نوروز  1391همراه میباشد شامل معرفی 2 عنوان کتاب با عناوین "دقایقی با قرآن" و "پیوندهای نماز "میباشد که در این متن از جوانان و تمامی مردم ایران خواسته شده در ایام نوروز چند دقیقه ای از جلسات وبازدید ها را به بیان و یاد آوری نکاتی از این کتابها اختصاص دهند تا بدون صرف هیچ هزینه ای این جلسات رنگ علمی ، اخلاقی و قرآنی و امام زمانی (ع) به خود بگیرد.

متن کامل این نامه را در ذیل میخوانیم :

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله

سلام علیکم

فرزندان عزیزم عید شما مبارک

ما از هر فرصتی به نفع حق باید استفاده کنیم . در طول سال بهترین فرصت برای دید و بازدید فامیل به خصوص نسل نو ایام عید نوروز است.من به عنوان یک معلم قدیمی حلول سال 91 را به شما و بستگان عزیزتان تبریک میگویم و چند پیشنهاد به شمادارم :

در جلسات فامیلی در کنار پذیرایی ها و گفتگوها دو دقیقه را از فامیل فرصت بگیرید و جلسه را به رنگ علمی ، اخلاقی و قرآنی و امام زمانی (ع) در آوریم.

برای این کار دوکتاب روان و شیرین از ستاد تفسیر و نماز خدمت شما داده میشود.

یکی از این کتابها را جمعی از اساتید دانشگاه از هزاران صفحه تفسیر انتخاب کرده اند و آیاتی را که همه مردم در همه زمانها و مکانها با آن سرکار دارند مشخص کرده و آن آیات ترجمه و به صورت مختصر تفسیر شده است.

عیدی ما به شخص شما این دوکتاب است و عیدی شما به بستگان، خواندن حداقل یک آیه و تفسیر آن و یا بازگو کردن نکته ای از این دو کتاب باشد.

با این کار ما میتوانیم هزاران جلسه چند دقیقه ای بین دوستان و فامیل بدون هزینه تشکیل دهیم و جلسات خود را رنگ الهی دهیم و سال نو را همراه با نور قرآن ، تفسیر و نماز آغاز کنیم.

از خداوند برای غفلت تاکنون خود عذر خواهی میکنم و از شما برای یک نهضت معنوی ساده و شیرین و علمی در آغاز بهار استمداد میکنم.

محسن قرائتی

**********

اینکه شخصیت فرهنگی در حد آقای قرائتی بیاید و در نامه ای رسما تبلیغ کتاب و کتابخوانی کند واقعا جای تقدیر دارد. ای کاش مسئولین (مثلا) فرهنگی که داد معضل کم بودن میزان مطالعه سر می دهند یاد بگیرند که فقط با خرج هزینه های میلیونی و میلیاردی نمی شود کار فرهنگی کرد!

سیمین دانشور، همسر جلال آل احمد درگذشت

 سیمین دانشور نویسنده و مترجم، عصر امروز درسن 90 سالگی در تهران درگذشت.

به گزارش مهر سیمین دانشور نویسنده و مترجم ایرانی و همسر جلال آل احمد در سن 90 سالگی در تهران درگذشت.
 
وی نخستین زن ایرانی است که به صورتی حرفه‌ای در زبان فارسی داستان نوشت. مهم‌ترین اثر او رمان "سووشون" است که نثری ساده دارد و به ۱۷ زبان ترجمه شده است  و از جمله پرفروش‌ترین آثار ادبیات داستانی در ایران محسوب می‌شود.

کتاب آه

"کتاب آه" بازخوانی مقتل حسین ابن علی (علیهما السلام) است که یاسین حجازی ویراستاری کرده است.

آه

این کتاب درواقع بازخوانی کتاب " دمع السجوم فی ترجمه نفس المهموم " تالیف شیخ عباس قمی با ترجمه ابوالحسن شعرانی است که تا حدودی از سختی و نامفهوم بودن متن کتاب اصلی کاسته و برای مخاطب عصر حاضر قابل فهمش نموده است. گرچه در انتهای کتاب بخشی تحت عنوان واژه نامه به معنی کردن واژه های قدیمی پرداخته است.

حجازی در مقدمه کتاب به طور مفصل درخصوص ویرایش کتابش توضیح داده است.

در صفحه ۴۳۸ کتاب آه٬ که لحظه ورود کاروان اسرا به کوفه است٬ چنین می خوانیم:

چون ابن سعد با اسیران نزدیک کوفه رسید،مردم شهر به نظاره گرد امده بودند.زنی از اهل کوفه از بلندی بر اسیران مشرف گشت و گفت: « شما اسیران کدام طایفه اید؟ »
گفتند: «اسیران آل محمد{ صلی الله علیه و آله }»
آن زن فرود آمد چادر و مقنعه و جامه های دیگر بیاورد به آنان داد تا خویش را بپوشیدند.
زنان کوفی زاری کردند و گریبان چاک کردند و مردان هم با آنها بگریستند.
علی بن حسین { علیه السلام } بیمار بود و از بیماری ناتوان. و به آواز ضعیف گفت: « اینان بر ما گریه می کنند، پس ما را که کشت؟! »

کتاب آه را انتشارات حکمت در ۵۷۹ صفحه به چاپ رسانیده است.